2017 Üzüm Savaşları

in Yazılar by

2016’ın son günlerini yaşadığımız şu bir iki günde, herkes soğuk bir umut ve toplum adına huzurlu günlerin inancını taşıyarak 2017’yi bekliyor. Çok normal, toplum olarak hem ekonomik hem politik hem de sosyal olarak ağır bir yıl yaşadık ve her yılbaşı yeni bir umudu taşıyarak ve öğrenilmiş bir çaresizlik olarak geleceğe bakarak ilerliyoruz.

Dünyada farklı alanlarda 2017’nin neler getireceği konuşuluyor. Medya, yazarlar ve alanlarında söz sahibi kişiler yeni senenin neleri popüler yapacağını veya nelerin düşüşe geçeceğinin araştırmalarını yapıp, yayımlamaya başladılar. Bir kaç haftadır 2017’nin gastronomi ve şarap endüstrisi ve tüketimi için neler getireceği üzerinde çalışıyordum. Doğal olarak ortaya çok geniş ve detaylı bir bilgi deposu çıktı. Bu nedenle önümüzdeki 2 hafta bunlar üzerinde duracağım.

İlk hafta, artık hem dünyada hem de Türkiye’de “milenyum çocuklarının”(veya y-jenerasyonu) eski jenerasyona oranla daha fazla haşır neşir olduğu ve bu alanı “gençleştirdiği” öne sürülen şarap endüstrisine, 2017’de öne çıkacak üzümlere ve bölgelerine bir bakalım:

İlk olarak, şarap dünyasını oldukça hareketli, deneysel ve keşifsel bir yıl bekliyor. Avrupa’da restaurant ve barların şarap satış hacminde %4.1’lik bir düşüş yaşandığı 2015 yılı, şarap dünyası için sönük geçmişti. 2016’da bunun yankıları devam ederken (Thacker, 2016) 2017’de bazı üzümlerin yıldızı parlayacak gibi duruyor. Özellikle Portekiz’in bilinmeyen bölgeleri ve üzümleri, Arizona, Güney Afrika’nın parlayacağı bir yıl olacak görüşü var ve bu tabii daha başlangıç! Hem turizm hem gastronomi araştırmalarında hemen hemen aynı referansların bulunması bu alanın gerçekten ne kadar titiz bir araştırma ile ilerlediğini gösterdi.

Son bir kaç yıldır bu alanda büyük sıçrayışlara şahit olduk ve bu ani sıçrayışların etkilerini 2017’de sindire sindire göreceğiz: Rosé’nin pazarda delicesine yükselmesi, sosyal alanda daha çok adının duyulur olması ve bu şarabı yaratan üzümler üzerinde daha detaylı çalışmaların yapılması, son yıllarda adını daha çok duyduğumuz “Tempranillo” gibi İspanyol şaraplarının ve üretimlerinin ön plana çıkışı ve Güney Amerika’nın bu alanda adını daha çok duyduğumuz bir dönem oldu. Türkiye’de dahi şarap alanına ilginin her geçen gün artması, bilgi üretilmesi, yayımlanması ve konuşulması dünyayla parallel giden bir olgu.

Şarabın geleceği “y jenerasyonu” ile en parlak zamanlarını ev yapımı birayla paralel yaşıyor. Aralarında ufak tatlı bir rekabet olsa da şarap son yıllarda bir tık önde. Bu da şarabın pazardaki yerini günden güne sağlamlaştırıyor. Ekonomik verilere bağlı olarak kültürel olarak da şarap “gençleşiyor,” “canlanıyor” ve her sene ayrı bir “sıçrama” yaşıyor.

2016 yılında kutu şaraplarının pazara girdiğini okuduk, gördük. Nielsen’in ABD’de haziran ayına kadar yaptığı araştırmada kutu şarapların 52 haftanın sonunda satışının %125.2 dollar büyüdüğünü ortaya koyuyor. Önceki yıllara göre 6.4 milyon dolar artarak toplam satış 14.5 dolara kadar çıkmış. Şarap pazarı içerisinde toplam olarak %1’den daha az bir paya sahip olsa da bu alternatif şarap tüketimi hafife alınmamalı. Senenin 6. ayında görülen bu durum yeni üreticilerin de pazara girmesine olanak sağladı. Tasarım olarak da yeniliğe ve farklı kimlik kazanmaya hazır kutu şaraplar 2017’de restaurant ve barların menüsünde daha çok yer alacak. Kutu şarapları tercih eden ve onu ilk selamlayan kitle doğal olarak “y jenerasyonu.” Açık havada, terasta ve ev partilerinde kutu bira sayısıyla yarışacak bir kutu şarap dönemi başlıyor.. Peki, bu tablo gelecekte bir şarap kültürü yaratabilecek mi dersiniz? Ya da şunu hayal edelim: kutu şarabını kutudan bir kadehe dökmek şarabın kimliğini nereye taşır? Bunu bekleyip göreceğiz ama zamanla bu yöne evrilecek bir tüketim kapıda.

“GENÇ”LER Mİ?

Öncelikle şunun bir altını çizelim: genç bir şarap içmek zaman kaybı değil. Neyse ki bugünlerde bu konuda eski inançlar yıkılıyor ve genç, “enerjik” ve “canlı” şaraplara yer açılıyor. Örneğin son zamanlarda Beaujolais bölgesinin şarapları ön plana çıktı. Özellikle Beaujolais Nouveau’lar, son 2 senede Avrupa şarap pazarında önemli bir ivme yakalamış durumda. 2017’de adlarını ve kendilerini çok duyacağımız genç (light-bodied) şaraplar, ön planda meyvemsi özelliklerini barındırıyor. Bu şaraplar yıllandırılmaya pek müsait değiller. Peki şarap dünyasını 2017’de neler bekliyor, hangi şaraplar ve bölgeler popüler zamanlarına hazırlanıyor? Bunları biraz özetlemeye çalıştım:

Vinho Verde: 2017 yılında öne çıkacağı var sayılan, “Vinho Verde” Porto Şehri’nin kuzey sahilinde bembeyaz kumlu plajların iç kesimlerindeki bağlardır ve ülkenin en büyük apelasyonudur. Kelime anlamı olarak “yeşil şarap” olarak geçse de şarap literatüründe “genç şarap” statüsünde. Kırmızı, beyaz ve rosé şarap üretilebiliyor ama tabii ki kalite olarak hepsi aynı seviyede değil. Eğer geç hasat edilirse bu üzümden köpüklü şarap ve brandy elde edilebiliyor. Beyaz vinho verde, yüksek asiditesi sayesinde fresh, meyvemsi ve çiçeksi aromaları ön planda sunuyor; renk olarak ise limoni ve saman rengine sahip. % 8.5-11 arasında alkol oranına sahip ve Louireo, Arinto, Trajedora, Avesso ve Azal üzümlerinden elde ediliyor. Kırmızı olanları ise tanenleri yüksek ve Vinhao, Borraçal ve Amaral gibi belki adını yeni yeni duyduğumuz üzümlerinden elde ediliyor.

Txakoli: Bask bölgesinin bu üzümü, yağmurun yıl içinde fazla görüldüğü Atlantik coğrafyasını geçerek kendine İspanya’da tapas barlarında ve restaurantlarda yer ediniyor. Solgun sarı renkte, yüksek asiditeye sahip, alkol oranı düşük(9.5-11.5) bu şaraba Fransızlar “chocoli” diyor. Atlantik’te kendine yetişme alanı bulan Txakoli özellikle Bask, Cantabric ve Kuzey Burgos’ta çokça görülüyor. 2017 yazında adını daha fazla duyacağız.

Gamay: Gamayı tanımlamadan önce bu üzümün yetiştiği ve aynı zamanda bir apelasyon olan “Beaujolais”yi tanıyalım: Beaujolais, Fransa’nın ünlü şarap bölgesi Burgondy (Burgonya) güneyinde kalan bir bölüm. Bu bölge gamay üzümlerine hayat veriyor. Beaujolais, eski şarap üretim tekniklerinin devam ettiği bir bölge ve bu nedenle üzüm çeşidi ile anılmak yerine bölge adıyla anılıyor. Beaujolais bölgesinin şarapları hasattan sonra kasım ayı gibi satışa sunuluyor yani yıllandırılmaya pek müsait olmayan hafif kırmızılar diyebiliriz. (light-bodied)Aslında gamay, pek çok kişinin tanıdığı ünlü bir üzüm çeşidi ile hemen hemen aynı yapıda: hem pinot noir hem de gamay Burgundy de yetişen aynı coğrafi kaderi paylaşan üzümler. Tek istisna ise gamay üzümlerinin Beaujolais bölgesinde yoğunlaşması. Gamay ve Pinot Noir taze içilmesi gereken, meyvemsi nitelikleri ile ön plana çıkan, düşük tanenlidir.(üzümler güneş altında olgunlaştığı için tanenler meyvemsi özellikler ile bastırılır)Genelde kırmızı, ahududu ve kırmızı elmanın saf 1’incil aromaları ön planda.(daha doğrusu ilk anda burunda ve daha sonra damakta hissediliyor.) 2017 senesinde gamay şarapları için yıldızı parlayacak bölgeler: Brouilly, Régnié, ve Chiroubles.

 

Albarino: Bu sene şarapta ve bölgede “Latin” ruhunun öne çıktığı aşikar. Tempronillo son yıllarda oldukça ön plana çıkmıştı ve bu sene onun muadili Albarino’nun senesi olacağı da ön görüler arasında. Özellikle yaz döneminde restaurantların kadeh menülerinde öne çıkması muhtemel. Albarino da diğer genç şaraplar gibi meyvemsi aromalarıyla öne çıkıyor. Albarino’nun muadilleri arasında ise Sauvignon Blanc ve Pinot Gris sayabiliriz.

Köpüklü şarap kategorisinde 2017 yenilikler senesi ve ilginçbir şekilde İspanya bu alanda yükseliyor. İspanyol cava, şampanya ile aynı metodla üretilen köpülü bir şarap. Bununla birlikte İtalya’nın Modena bölgesinde üretilen lambrusco, kendine has tarzıyla bu sene ön plana çıkacak bir köpüklü şarap. Hem kırmızı hem de beyaz çeşitleri bu sene restaurantların menülerinde yer alacağa benziyor.

 

Bu konuda öngörüler ve araştırmalar çok fazla. Açıkçası her kafadan da bir ses çıkıyor. Bu bilgi deposunun arasından ortak noktaları bulup bir sadeleştirme üzerinde durdum. Ben, 2017 senesini gastronomi ve şarap alanı için bu yazımdan sonra merak ediyorum. Bakalım bu yazdıklarım veya bu öngörüler ne ölçüde doğru çıkacak ? Bekleyip görelim..

 

Kaynakça:

http://www.nielsen.com/us/en/insights/news/2016/summer-sipping-what-americans-are-drinking-this-season-and-where.html

http://www.uncorkd.biz/blog/beverage-trend-forecast-wine-trends-2017/

https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-12-22/11-food-trends-for-2017-chilled-red-wine-to-charcoal-cocktails?utm_content=pursuits&utm_campaign=socialflow-organic&utm_source=twitter&utm_medium=social&cmpid%253D=socialflow-twitter-pursuits

 

 

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

*